Kennisbank/Uitzonderingen

Vrijstellingen tachograafplicht: wanneer hoeft u géén tachograaf?

Niet elk zwaarder bedrijfsvoertuig hoeft een tachograaf. De RDW en de ILT noemen een aantal duidelijke vrijstellingen, met daarbij één belangrijke voorwaarde: u moet ze zelf kunnen aantonen.

Deze vrijstellingen bestaan

Het RDW-vakblad Tachograaftechnicus zet de vrijstellingen op een rij. Samengevat gaat het om:

  • Niet-commercieel vervoer met voertuigen met een toegestane maximummassa tot en met 7.500 kg.
  • Vervoer van apparatuur door professionals, zoals het gereedschap van een loodgieter, mits het besturen van het voertuig niet de voornaamste activiteit van de bestuurder is. Dan geldt: maximaal 12 uur per week (op basis van een 40-urige werkweek) en alleen binnen een straal van 100 kilometer rond de vestiging van het bedrijf.
  • Volledig elektrische voertuigen en waterstofvoertuigen met een toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kg tot en met 4.250 kg die binnen Nederland rijden.
  • Voertuigen van 2.500 tot en met 3.500 kg die alleen voor de eigen onderneming of de bestuurder worden gebruikt, waarbij het vervoeren van producten niet het hoofddoel van de onderneming of bestuurder mag zijn.

Het volledige, actuele overzicht van nationale en internationale vrijstellingen staat op de website van de Inspectie Leefomgeving en Transport. Uw situatie kan afwijken, dus gebruik dit artikel als wegwijzer en niet als juridisch oordeel.

Eigen goederen vervoeren is óók commercieel

De meestgehoorde misvatting: “ik vervoer alleen mijn eigen spullen, dus het is geen transport”. Zo werkt het niet. ILT-inspecteur Patrick Lemmers legt het onderscheid uit:

“Niet-commercieel vervoer zijn ritten die geen inkomsten genereren en geen verband houden met beroeps- of handelsactiviteiten, zoals privé iets verhuizen met een geleend busje. Voor bedrijven ligt dit anders, zelfs als ze geen transportbedrijf zijn. Als ik in mijn onderneming bankstellen maak en ik ga deze zelf vervoeren, dan is dit commercieel vervoer voor eigen rekening. Ook dan ben je in de basis tachograafplichtig, tenzij je onder een uitzondering valt.”— Patrick Lemmers, inspecteur Wegvervoer bij de ILT, in RDW Tachograaftechnicus 2026

Het verschil zit dus niet in wie de eigenaar van de lading is, maar in de vraag of de rit met uw beroeps- of handelsactiviteit te maken heeft. Verhuist u privé een bank met een geleende bus, dan is dat niet-commercieel. Levert u diezelfde bank af als producent, dan is het dat wel.

U moet de vrijstelling zelf kunnen aantonen

Aan de vrijstelling voor vakmensen zit een addertje: bij een wegcontrole is het aan u om aan te tonen dat u eronder valt. Het vakblad beschrijft het voorbeeld van een stukadoor met een klus net over de grens:

“Als de stukadoor wordt gecontroleerd, moet hij kunnen aantonen wat zijn uren zijn en dat hij onder de vrijstelling valt. Kortom, zorg dat je administratie op orde is. Dat maakt de controle sneller, zodat iedereen weer vlot onderweg kan.”— Patrick Lemmers, ILT, in RDW Tachograaftechnicus 2026

Praktisch betekent dat: houd bij hoeveel uur per week er met het voertuig wordt gereden, waarheen, en waarvoor. Zonder die onderbouwing kan een controleur niet vaststellen dat de vrijstelling geldt, en dan bent u alsnog de klos. Een tachograaf doet die registratie automatisch, wat voor sommige ondernemers juist een reden is om er toch een te laten inbouwen.

Elektrisch, huur en losse ritten

Drie situaties die in de praktijk steeds terugkomen:

  • Elektrische bestelbus tot 4.250 kg. Vrijgesteld, maar de ILT koppelt die uitzondering aan nationaal vervoer binnen een straal van 100 kilometer rond de vestigingsplaats. Gaat u er internationaal mee de weg op, ga er dan niet vanuit dat u vrij bent.
  • Gehuurde bestelbus. Niet het verhuurbedrijf maar de huurder is verantwoordelijk voor het gebruik van de tachograaf en de data. Lees hierover ons artikel bestelbus huren of verhuren.
  • Af en toe een rit over de grens. Een vrijstelling is geen “bijna nooit”-regeling. Zodra u commercieel en internationaal vervoert met een combinatie boven de 2.500 kg, geldt de plicht ook als het maar een paar keer per jaar is.

Twijfelt u? De ILT heeft een online Tachograaf Regelhulp met een vragenlijst, en is tijdens kantooruren bereikbaar op 088 489 0000. Voor de vraag of uw combinatie boven de gewichtsgrens uitkomt, kunt u onze tachograafplicht-check doen of ons artikel over de aanhanger in de gewichtsgrens lezen.

Vrijstellingen tachograafplicht: veelgestelde vragen

Wanneer ben ik vrijgesteld van de tachograafplicht?

Onder meer bij niet-commercieel vervoer met voertuigen tot en met 7.500 kg, bij het vervoeren van gereedschap of apparatuur door een vakman die maximaal 12 uur per week rijdt binnen 100 kilometer van de vestiging, bij volledig elektrische voertuigen en waterstofvoertuigen van 3.500 tot en met 4.250 kg die binnen Nederland rijden, en bij voertuigen van 2.500 tot en met 3.500 kg die alleen voor de eigen onderneming worden gebruikt terwijl goederenvervoer niet het hoofddoel is.

Wat betekent de 100 kilometer-regel precies?

Vervoert u als vakman apparatuur die u voor uw werk nodig heeft en is rijden niet uw voornaamste activiteit, dan mag het voertuig daarvoor maximaal 12 uur per week worden gebruikt (op basis van een 40-urige werkweek) en alleen binnen een straal van 100 kilometer rond de vestiging van het bedrijf.

Wanneer is vervoer commercieel?

De ILT hanteert het omgekeerde als maatstaf: niet-commercieel vervoer zijn ritten die geen inkomsten genereren en geen verband houden met beroeps- of handelsactiviteiten. Maakt u in uw onderneming bankstellen en brengt u die zelf weg, dan is dat commercieel vervoer voor eigen rekening en bent u in de basis tachograafplichtig, tenzij een uitzondering opgaat.

Is mijn elektrische bestelbus vrijgesteld?

Volledig elektrische voertuigen en voertuigen met waterstofbrandstofcel met een toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kg tot en met 4.250 kg die binnen Nederland rijden, zijn vrijgesteld. Die uitzondering hangt samen met het rijden op B-rijbewijs bij nationaal vervoer; voor internationaal vervoer kunt u er niet op leunen.

Wie moet bewijzen dat ik onder een vrijstelling val?

U zelf. De ILT wijst er expliciet op dat de bewijslast bij de ondernemer ligt: bij een controle moet u kunnen aantonen wat uw uren zijn en dat u onder de vrijstelling valt. Zorg dus dat uw administratie op orde is.

Waar kan ik mijn eigen situatie laten toetsen?

De ILT heeft een online Tachograaf Regelhulp met een vragenlijst. Daarnaast is de ILT tijdens kantooruren bereikbaar op 088 489 0000 en via de online chat op ilent.nl.

Bronnen op deze pagina

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de hieronder genoemde officiële bronnen en is bedoeld als algemene voorlichting. Geen juridisch advies. Voor uw eigen situatie zijn het RDW, de ILT of een transportjurist leidend.

Twijfelt u of de plicht voor uw voertuig geldt?

Doe de gratis tachograafplicht-check of vraag direct een offerte aan. U plant uw afspraak daarna online zelf in.

Doe de check →Offerte aanvragen

Verder lezen

← Terug naar het kennisbank-overzicht